Wat betekent veiligheidscultuur?

11/05/2021

Is veiligheidscultuur niet gewoon het gedrag van mensen?

Tijdens een training over veiligheidscultuur en veiligheidsgedrag stelde een deelnemer de volgende vraag: 'Ik vind veiligheidscultuur nogal een vaag begrip, is dit niet gewoon het gedrag
van de mensen in een organisatie?'.

Tijd voor duidelijkheid!

Veiligheidscultuur en gedrag is niet hetzelfde 

Veiligheidscultuur is een veelgehoorde term in ons vak en de meeste mensen weten wel ongeveer wat er mee bedoeld wordt. Vaak wordt gedrag in één adem met veiligheidscultuur genoemd. Dit is naar mijns inziens dan ook een belangrijke oorzaak voor de verwarring die kan ontstaan bij mensen over de betekenis van veiligheidscultuur. Belangrijk om te weten, en te onthouden, is dat met de veiligheidscultuur van een organisatie en het gedrag van de mensen in een organisatie niet hetzelfde bedoeld wordt. Deze twee zaken hangen wel erg sterk samen en zijn van invloed op elkaar.

Definitie veiligheidscultuur

Een eenvoudige definitie van het woord cultuur is gegeven door Geert Hofstede (2005):

'De collectieve mentale programmering die de leden van de ene groep of categorie mensen onderscheidt van een andere'

Kenmerken cultuur

Met deze definitie worden een aantal kenmerken van cultuur onmiddellijk duidelijk:

  • De bouwstenen van cultuur zijn aangeleerd (niet aangeboren);
  • Cultuur is een kenmerk van een groep (niet van een individu);
  • Tussen groepen bestaan verschillen wat hun cultuur betreft.

De veiligheidscultuur van een bedrijf wordt gevormd, en in stand gehouden, door de mensen in het bedrijf. Omdat elementen van die cultuur door mensen gemaakt en geïnterpreteerd worden, bestaan er subculturen binnen elke cultuur.

Vaak bestaan er binnen subculturen ook weer een subcultuur. Het is dus niet zo dat een werknemer die geen bedrijfskleding draagt niet behoort tot de veiligheidscultuur van een bedrijf waar dat een algemene standaard is (heersend cultuurelement (symbool)). Deze persoon draagt zelfs bij aan het in stand houden of juist veranderen van bepaalde cultuurelementen, en daarmee van de totale cultuur die uit deze elementen bestaat. Hoe meer mensen in een organisatie, hoe meer variatie in cultuurelementen, en hoe minder deze cultuurelementen door alle mensen in de organisatie gedeeld worden.

Op basis van het voorgaande is het vanzelfsprekend, in de meeste gevallen onmogelijk, om het gedrag van een persoon exact te verklaren. Ook niet aan de hand van een beschrijving van de veiligheidscultuur van het bedrijf.

Conclusie

De conclusie is dan ook dat het begrip veiligheidscultuur niet synoniem is aan het gedrag. 

Benieuwd naar onze veiligheidscultuurprogramma's, veiligheidscultuurtrainingen en andere adviestrajecten? Naast deze adviestrajecten helpt D&F Safety Culture u ook graag op weg naar de juiste trede van de Veiligheidsladder.

 

 

Bron: Michael Vissenberg, Consultant, Business Unit Safety Management & Culture

Neem contact met mij op

versturen

Of bel ons direct op

076 5040 340